PYROGRAFIE & PLAGIAAT (copyright)

Afgelopen week werd ik op de Amerikaanse Pyrography Facebook pagina beschuldigd van copyright infringement … oftewel, plagiaat!! Nu heb ik een aantal jaar gewerkt als redacteur en zelfs als fotograaf, dus ben ik een redelijke expert in copyright en alles wat wel en niet mag als het gaat om het gebruiken van materiaal. Dus hoe zit dat precies? Pleeg jij ook plagiaat als je werkjes maakt?

copyright_bewareIemand die kennelijk totaal geen verstand had van copyright, liep op een van mijn posts te brullen dat ik een afbeelding gestolen had, dat ik niet zomaar alles van het internet mocht plukken en dat ik geen materiaal van een ander mocht gebruiken! Hij ging zo uit z’n dak, dat er een Admin bij moest komen, die hem uiteindelijk uit de groep verwijderd heeft. Zelf was ik er behoorlijk pissig over. Want, was er in mijn geval daadwerkelijk sprake van een copyright-overtreding? NEE!

Als “pyrografie-kunstenaar” brand je afbeeldingen op hout. Als je je eigen werk maakt, is het makkelijk. Je tekent, schildert, alles vanuit je eigen fantasie, slechts met gebruik van referentiefoto’s (die je niet kopieert!). Geen probleem, alles is origineel. Maar wat als je andermans foto’s/kunstwerken/tekeningen, etc gebruikt?

Mag je zomaar alles van het internet plukken, branden en dan verkopen? Nee, helaas … ook voor pyrografie geldt; als het niet van jou is, mag je het niet stelen.

Het gebruiken van afbeeldingen (als eigen werk maken)

file0001746068249

Als je afbeeldingen op hout brandt, waar haal je die dan vandaan? Wat voor soort afbeeldingen zijn dat? De meesten halen het van Google, Instagram, of Pinterest, of van welke website dan ook. Helaas heeft alles copyright, ook al staat het er niet bij vermeld of heeft de afbeelding geen watermerk.

Wanneer je als hobby brandt en je geeft dingen weg als cadeautjes, dan kijkt het hele copyright gebeuren niet zo nauw. En deel je dan je gemaakte werkjes op Facebook of een andere social media website? Ja, dan is het wel zo netjes om erbij te vermelden dat het niet jouw originele tekening, foto of ontwerp is. Beter nog: vermeld de originele kunstenaar/fotograaf erbij, als je die kent.

De problemen beginnen pas als je van plan bent je werkjes te gaan verkopen. Verkopen via een webwinkel, via Facebook of gewoon op een plaatselijke markt .. voor alles geldt dat je geen werk mag verkopen dat copyright heeft.

En dus mag je helaas niets branden/gebruiken/kopiëren/dupliceren en vervolgens verkopen, dat niet van jou is, tenzij je daarvoor speciaal toestemming gekregen hebt van de kunstenaar/fotograaf.

Voorbeeld: Als jij een foto van Mickey Mouse downloadt van het internet (Micky Mouse is verzonnen door Disney en eigendom van Disney) en deze op een plankje brandt … en die vervolgens gaat verkopen ,.. dan ben je in overtreding.  Je hebt dan iets gebruikt dat niet van jou was. En dat mag je niet verkopen.

Referentiefoto’s

Public-Domain-Typography

Wel mag je gebruik maken de zogeheten royalty-free-, stockfoto’s of clipart. Vaak staat het er zelfs bij dat deze foto gebruikt mag worden voor replicatie, eigen gebruik of zelfs verkoop. Maar pluk je een leuk plaatje van het internet dat niet van jou is …. dan steel je als het ware een foto van een ander, die jij dan op je plankje brandt er daar geld mee verdient. Hoe zou jij het vinden als iemand zonder jouw toestemming jouw foto van het internet plukt en deze gezellig gaat branden en aanprijst op Facebook?

Iets anders wat je ook wel mag doen, is een foto aanpassen. Hier zijn heel veel kleine en vage regeltjes over en soms verschilt het per foto/eigendom in hoeverre je de foto wel of niet mag gebruiken, dus zal ik hier niet verder op in gaan.

Disney is behoorlijk streng hierin en als ze er achterkomen dat jij één van hun karakters hebt “gestolen” en die leuk als gebrande plankjes verkoopt, dan riskeer je een fikse rechtszaak. Zelfs al gebruik je bijvoorbeeld alleen de vorm van Mickey Mouse, en maak je hem blauw … kun je aangeklaagd worden (zie het als piraterij).

Wil je het copyright gebeuren ontwijken en het gewoon op veilig spelen? Raak dan niets aan dat niet van jou is. Simpel.

Commissies / in opdracht werken

Pictogram-nophotoWanneer je in opdracht werkt ligt dit hele gebeuren anders. Stel, er komt een klant naar je toe met een gedowloade foto van Mickey Mouse en deze klant wil dat jij deze op een plankje brandt, en hij betaalt jou daar 100€ voor?

Tja, wat doe je dan? Natuurlijk wil je die 100€ en je zou wel stom zijn als je zegt “nee, sorry, dat mag niet, want op de foto van Mickey zit copyright!” Daar gaat je 100€!

Op deze manier geld verdienen mag wel. Er zit dan wel copyright op de foto van Mickey Mouse, maar de klant betaalt jou voor het branden van die foto op een plankje. Je werkt in opdracht. Dit verschilt van het maken van een kopie van Mickey en deze verkopen, in de zin dat je niet met de intentie tot verkopen handelt. Je verleent/verkoopt hier als het ware een “service”; het branden van een afbeelding op een stukje hout. Dit is waar de klant jou voor betaalt (bij opdrachten vaak van te voren!). Of er dan copyright op de foto zit, dat is dan wel belangrijk, maar niet helemaal meer van toepassing.

En dat had ik nu ook vorige week. Een klant kwam naar me toe met een foto van een Egyptische scarab, die ze op internet gevonden had en zo mooi vond, dat ze vroeg of ik deze afbeelding wilde verwerken in een pyrografie-ontwerp voor haar. En ook al heb ik het ontwerp eromheen zelf gemaakt .. de originele foto van de scarab was niet van mij. Maar aangezien het een werk in opdracht was, en ik dus betaald werd voor de “service” van het branden .. hoefde ik me niet zo druk te maken over copyright.

Bovendien is een commissie (opdracht) vaak een eenmalig iets. Wanneer ik nu zou denken, “Goh, dat was een leuke klant, en ik heb 100€ verdiend aan dat plankje met die scarab erop! Weet je wat? Ik ga er meer maken en ik ga deze proberen te verkopen!”.

Kijk, en dat mag nu weer niet! Je kunt één plankje van Mickey IN OPDRACHT maken en hier geld voor ontvangen, maar wanneer je er op eigen houtje meer gaat maken / dupliceren en deze ZELF tracht te verkopen, dan heb je de Mickey Mouse foto (die eigendom is van Disney) gestolen en ben je in overtreding van de copyright-wet.

Dus, voor iedereen die werk maakt met de intentie het te willen verkopen … Download geen foto’s/afbeeldingen/tekeningen of wat dan ook van het internet die niet jouw eigendom zijn! Is het niet je eigen creatie? Dan mag je het niet gebruiken met de intentie het te willen verkopen. Alles wat jij brandt en wil verkopen, moet ORIGINEEL zijn.

Ik hoop dat door deze blogpost het onderwerp copyright een beetje duidelijker voor je is geworden. Heb je nog vragen, dan hoor ik het graag!

PS: De foto’s in deze blogpost (en alle andere post) zijn stockfoto’s / royalty free foto’s / free clip art of foto’s geplaatst met toestemming van de eigenaar. Ze zijn dus niet zomaar van internet geplukt! 😉 

c1484d67475d1a9330187b4c29e9292d_300x300PS2: Er zijn waarschijnlijk wel honderd verschillende sites waar je gratis foto’s vandaan kunt halen om te branden. In mijn beginnerscursus heb ik een hele lijst met links voor je verzameld 😉

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s